Φίλιπ Ροθ: O στοχαστής αφηγητής
Από την Κατερίνα Σχινά

Ούτε αυτή τη φορά πήρε το Νόμπελ ο Φίλιπ Ροθ. Χρόνια ολόκληρα βρίσκεται ανάμεσα στους επικρατέστερους, χρόνια ολόκληρα η Σουηδική Ακαδημία τον προσπερνά, ανασύροντας κάποιο εξωτικό όνομα από τους καταλόγους της και εκπλήσσοντας τους πάντες. Βέβαια, οι σουηδοί αθάνατοι δεν εκτιμούν τους Αμερικανούς. Πέρσι, τέτοιον καιρό, ο Οράτιος Ένγκνταλ, γενικός γραμματέας της επιτροπής των Βραβείων Νόμπελ, εξαπέλυσε δριμεία επίθεση εναντίον της αμερικανικής λογοτεχνίας, τονίζοντας ότι η Ευρώπη «παραμένει το κέντρο του λογοτεχνικού κόσμου», ότι η Αμερική «είναι πολύ απομονωμένη, πολύ εσωστρεφής», ότι «οι Αμερικανοί δεν μεταφράζουν αρκετά και δεν συμμετέχουν πραγματικά στον μεγάλο διάλογο της λογοτεχνίας», ότι «η άγνοια περιορίζει τις συγγραφικές τους δυνατότητες».

Τείνει να χαμογελάσει κανείς. Και να σκεφτεί, όπως ο βραβευμένος με Πούλιτζερ κριτικός Μάικλ Ντίρντα, ότι, έτσι κι αλλιώς, το Νόμπελ «είναι το φιλί του θανάτου», η επιβράβευση που αναστέλλει τη συγγραφική δημιουργικότητα. Θα συμφωνούσε, ενδεχομένως, και ο ίδιος ο Ροθ. Όπως έχει πει ο φίλος και βιογράφος του Ρος Μίλερ, επιμελητής της συνολικής έκδοσης των έργων του Ροθ από τη «Βιβλιοθήκη της Αμερικής», το Νόμπελ θα τον κολάκευε, αλλά και θα τον συνέθλιβε. «Θα τον έφερνε στο προσκήνιο. Θα ζητούσαν τη γνώμη του επί παντός επιστητού – ό,τι ακριβώς απεχθάνεται. Ο Ροθ σιχαίνεται τη δημοσιότητα. Του έχει κάνει περισσότερο κακό, παρά καλό».